Vào dịp đặc biệt hiếm có của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam, và của đất nước chúng ta nữa: Lần đầu tiên một người Việt được tuyên chân phước tại nơi ngài đã từng sống và phục vụ. Những ngày này, tên của cha Trương Bửu Diệp đã được nhắc đến dưới rất nhiều hình thức và trong nhiều dạng truyền thông khác nhau của cả truyền thông đạo và đời.
Chính Thiên Chúa và cha Diệp muốn hoán cải mình ở điểm này, rằng Thiên Chúa có muôn vàn cách thế để thể hiện tình yêu và lòng thương xót của Ngài đối với hết mọi người thuộc mọi niềm tin, mọi nơi và mọi thời. Chính sự kiện cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được Tòa Thánh quyết định phong chân phước, và ủy nhiệm cho đức hồng y Louis Antonio Tagle cử hành lễ phong chân phước cho cha Diệp tại nơi cha đã sống, phục vụ và tử đạo vào ngày 02/07/2026, đã hoàn toàn xóa khỏi lòng mình những nghi ngại trước đây.
Chọn ở lại
Chẳng có ai đồng thời ở đó để phỏng vấn và ghi hình việc cha
Diệp chọn lựa ở lại cùng con dân trong một thời điểm xã hội nhiễu loạn. Và giả
như có ai ở đó và chủ ý muốn ghi nhận cuộc đời cha Diệp thì cũng chẳng thể ghi
nhận được hết những gì cha đã đi qua, đã sống, và chọn sống như thế.
Toàn bộ kinh nghiệm thiêng liêng, những chuyển động nội tâm
sâu kín, những trăn trở và thao thức thẳm sâu thường được diễn đạt một cách kín
ẩn qua những quyết định khác thường, và cả cách thế người đó chấp nhận hệ quả của
chính điều mình đã chọn lựa.
Hẳn bạn có kinh nghiệm, hoặc được nghe người khác kể lại cách
mà họ đọc lại những “điềm báo trước” của một người quá cố. Chỉ với việc hậu
nghiệm bằng một cái nhìn tinh tế và cởi mở như thế thì người ta mới đọc được những
điều mà trong điều kiện đời sống bình thường và ồn ào thường khó có thể nhận
ra.
Chọn ở lại, và nhận lấy cái chết như là hệ quả của chọn lựa đó.
Cha Diệp hoàn toàn hiểu biết và tự do quyết định như thế trong Chúa. Những giáo
dân đồng thời nơi ấy có thể cảm nhận được một phần sức nặng và sức mạnh của chọn
lựa đó. Một quyết định hàm chứa cả những điều phi lý không giải thích được, và đôi
khi được nhận diện như một sự thiếu khôn ngoan. Tuy nhiên, sức mạnh của bình
an, của an ủi, của đồng hành, của chung chia vận mệnh cùng với con dân là điều
không thể nói khác đi được.
“Đừng sợ, có Ta ở với ngươi” (Is 41,10; 43,5) là lời ngôn
sứ động viên an ủi dân Israel đang lưu đày. Đây cũng là lời chính Đức Chúa nói để
trấn an những người được Ngài tuyển chọn và sai đi thi hành sứ vụ; như với Môsê:
“Ta sẽ ở với ngươi” (Xh 3,12), hay với ngôn sứ Giêrêmia (Gr 1,19). Và chính đức
Giêsu cũng nói như thế với các môn đệ: “Này đây thầy ở cùng các con mọi ngày
cho đến tận thế.” (Mt 28,20). Theo gương Thiên Chúa, cha Diệp đã chọn ở lại
với con dân đang trong hoàn cảnh hoang mang sợ hãi.
Chọn ở cùng
Chọn-ở-lại của cha Diệp vẫn được Ngài tiếp tục thực hiện sau
cái chết của Ngài. Không chỉ ở lại với con dân bổn đạo, lúc sinh thời, Ngài chọn
ở cùng mọi người lương dân, và cả sau khi Ngài qua đời. Bạn cứ nhìn vào dòng người
hành hương đến Trung tâm hành hương Tắc Sậy suốt cả năm, và năm này sang năm khác
là đủ để biết. Gọi là “khách hành hương” nhưng họ không chỉ là những người Công
giáo trong nước và hải ngoại; một số lớn trong họ là những lương dân thuộc đủ mọi
thành phần trong xã hội.
Với mình, cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp đúng là một hiện
tượng hòa đồng dân tộc, không phân biệt lương giáo, quan niệm sống hay tầng lớp
xã hội. Những cách diễn đạt lòng thành khi khẩn cầu hay cách tạ ơn rất khác biệt
của nhiều người đều được Ngài vui nhận, và thành tâm chuyển cầu lên Đấng Tối
Cao. Cha Diệp chọn ở cùng với con người hôm nay để trở nên một kênh kết nối nhiều
người đến với Đấng Thiêng Liêng là Thiên Chúa, Đấng mà Ngài đã hết lòng yêu mến
và phụng sự suốt đời, thậm chí dùng cả mạng sống mình để minh chứng về tình yêu
Ngài dành cho Đấng ấy.
Nếu Cha Diệp còn đi giữa chúng ta hôm nay, thì Ngài sẽ tương
tác với với người trẻ, người nghèo, người đang mất dần niềm tin hay đức tin đang
nguội lạnh và chẳng còn hứng thú với đời sống đạo. Nếu được tiếp xúc với Ngài,
bạn nghĩ Ngài sẽ nói gì với bạn? Mình tin rằng Ngài sẽ không nói nhiều bằng lời,
nhưng bằng chính sự hiện diện, qua cung cách sống của Ngài, qua tình yêu được
chuyển hóa thành tình người và lòng bác ái. Qua đó, Ngài muốn nói với bạn về một
Thiên Chúa sống động đang âm thầm hiện diện trong thế giới và trong đời thường;
ngay cả khi những môi trường đó đang trở nên bất an và khó sống. Ngài đang diễn
đạt về tình yêu trọn vẹn dành cho Đấng đáng tôn thờ đến mức dâng hiến trọn vẹn
chính mình và cả mạng sống.
